Grupa Otwarcia®

Pierwsze Grupy Otwarcia^® prowadziliśmy pod koniec lat siedemdziesiątych w Starej Dąbrowie w Puszczy Kampinoskiej. Nazwa nawiązywała do otwierania drogi pracy nad sobą, a nie do obowiązkowego otwierania się przed innymi. Grupa Otwarcia^® stwarza warunki, żeby doświadczać i studiować, badać, poznawać swoje relacje z ludźmi i z grupami. Skądinąd powstający w jej trakcie klimat bezpieczeństwa, zaufania i intymności sprzyja większej otwartości.

Grupa Otwarcia^® jest intensywnym grupowym doświadczeniem o charakterze interpersonalnym. Nie jest nastawiona na badanie wewnętrznych, nieświadomych konfliktów, jak to się dzieje w psychoterapii psychodynamicznej. Grupa Otwarcia^® może pomóc biorącym w niej udział osobom zorientować się, czy psychoterapia jest w ich przypadku wskazana, a jeśli tak, to w jakiej formie.

Sytuacja jest otwarta – uczestnicy siadają, patrzą na siebie, zaczynają ze sobą rozmawiać. Rozmowa wygląda zwyczajnie: ludzie mówią o sobie, o tym, dlaczego przyjechali. Stopniowo narasta atmosfera zaufania, często dużej intymności, w rozmowach poruszane są ważniejsze tematy. Prowadzący inspirują drugi poziom wymiany – zachęcają, żeby mówić o tym, co dzieje się na bieżąco, z chwili na chwilę, między osobami w grupie, między jej uczestnikami a prowadzącymi i w relacji z grupą jako całością.

Część uczestników przyjeżdża ze względu na różnego rodzaju problemy życiowe – nieśmiałość, kryzys w związku, poczucie pustki, braku sensu, poczucie utknięcia w życiu, problemy z samorealizacją itd. Niektórzy po prostu chcą dowiedzieć się o sobie czegoś nowego. Przyjeżdżają też ludzie, w których pracy istotną rolę odgrywa kontakt z innymi i którzy chcą poprawić swoje relacje, żeby rozwijać się zawodowo. Mogą to być na przykład osoby kierowane przez firmy i instytucje, pielęgniarki, lekarze, nauczyciele, psychologowie, dyrektorzy, coachowie, trenerzy, studenci.

Grupa Otwarcia stanowi okazję do poznawania trudności w relacjach z innymi, rozumienia ich i uczenia się nowych sposobów radzenia sobie. W jej trakcie można w bezpiecznych warunkach wypróbować nowe zachowania, sprawdzić, jak czujemy się w innej niż zazwyczaj roli, otrzymać informacje zwrotne.

Nie ma żadnych wymagań dotyczących osobistych zwierzeń i mówienia o sobie, nie ma zadań do wypełnienia, poleceń czy obowiązkowych tematów. Wśród uczestników są osoby, które dużo i chętnie mówią o sobie oraz takie, które milczą i głównie obserwują. Każdy uczestnik decyduje o tym, ile chce mówić, o czym, kiedy.

Zajęcia na ogół trwają od 10:00 do 13:30 i od 16:00 do 18:30 z krótkimi przerwami. Oprócz tego przewidziane są również zajęcia dodatkowe dla chętnych (zachęcamy wszystkich uczestników, by z nich korzystali). Tzw. blok poranny składa się z gimnastyki – ćwiczeń rozciągających, medytacji czyli treningu czujności i „biegu transowego”, czyli specyficznej odmiany bardzo wolnego truchtu, nastawionego na koncentrację uwagi i rozluźnienie ciała. Wieczorami odbywają się zajęcia relaksacyjne. Pierwszego i przedostatniego dnia są dodatkowe wieczorne sesje grupowe, które trwają około dwóch godzin.

Grupy Otwarcia są dostępne dla wszystkich osób, którym kondycja psychiczna pozwala na intensywne (nie tylko poznawczo, ale też emocjonalnie) pięciodniowe doświadczenie grupowe. Nie ma kryteriów doboru do grupy. Dotychczas najmłodsi uczestnicy mieli po 17 lat (uczestniczyli za zgodą rodziców), a najstarszy 86.

W grupie nie powinno być osób, które się znają, a szczególnie osób pozostających ze sobą w bliskich relacjach. Niekorzystnie byłoby również, gdyby blisko związane osoby były w dwu osobnych grupach pracujących w tym samym ośrodku w tym samym czasie.

Trzeba jak najszybciej, najlepiej jeszcze przed pierwszą sesją, zgłosić to psychoterapeutom prowadzącym grupę. Albo obie osoby w rozmowie z prowadzącymi dojdą do wniosku, że ich relacja nie będzie im przeszkadzać w pracy w grupie lub w dwóch równoległych grupach (jeśli np. nie jest to znajomość istotna ani intensywna) albo jedna z osób zrezygnuje z uczestnictwa i zdecyduje się na przyjazd w innym terminie. Sytuacje takie, jak dotąd, zdarzały się rzadko.

Grupa Otwarcia to całościowe doświadczenie rozłożone na pięć dni, które posiada swoją strukturę i dynamikę, od rozpoczęcia do zakończenia. Przyjazd lub wyjazd uczestnika w trakcie Grupy Otwarcia może uniemożliwić mu skorzystanie z tej formuły, a także utrudnić skorzystanie z niej innym osobom. W związku z tym decyzję o udziale w Grupie Otwarcia traktujemy jako zobowiązanie i gotowość do udziału w niej od początku do końca.

Wyjeżdżanie do domu w trakcie zajęć znacznie utrudniłoby skorzystanie z Grupy Otwarcia. Byłby to powrót do dobrze znanych, często nawykowych sposobów radzenia sobie ze sobą i swoim życiem. Zakłóciłoby to proces doświadczania i uczenia się czegoś nowego. W trakcie zajęć uczestnik może doświadczać różnych intensywnych uczuć, warto spróbować je zrozumieć na miejscu, nie rozpraszać przedwczesnym powrotem do codzienności. Swego rodzaju izolacja od codziennego życia i intensywność doświadczenia są częścią specyfiki formuły Grupy Otwarcia.

Grupa Otwarcia może okazać się zbyt intensywną formułą dla osób czynnie uzależnionych od substancji psychoaktywnych, będących w trakcie leczenia psychiatrycznego lub przeżywających szczególnie głęboki kryzys. W przypadku wątpliwości zalecana jest konsultacja.